पेशाले उनी अहेव (AHW) थिए, तर बारेकोट गाउँपालिका-५ घाट र वरपरका गाउँलेको नजरमा उनी भगवानभन्दा कम थिएनन्। पदमबहादुर थापा—एउटा यस्तो नाम, जुन बारेकोटमा कसैलाई बिरामी पर्दा सबैभन्दा पहिले ओठमै आउँथ्यो। वर्षौंसम्म गाउँमै बसेर स्वास्थ्य सेवा र आत्मीयता बाँडेका तिनै ‘डाक्टर साब’ आज रोजगारी र सुरक्षित भविष्यको खोजीमा विदेशिएका छन्, जसले सिङ्गो बारेकोटलाई नै स्तब्ध र चिन्तित बनाएको छ।

ओखती मात्र होइन, ओठको मुस्कान र आत्मीय ढाडस थियो उनको विशेषता

दुर्गम बारेकोटमा स्वास्थ्य सेवा सहज छैन। यस्तो अवस्थामा घाटमा रहेको पदमबहादुरको सानो ‘निजी मेडिकल’ नै गाउँलेका लागि उपचारको पहिलो र अन्तिम आशाको केन्द्र बन्थ्यो। तर उनको विशेषता औषधि र चिकित्सकीय उपचारमा मात्र सीमित थिएन।

बिरामीहरू डराउँदै वा आत्तिँदै उनको मेडिकलमा पुग्दा उनी मुस्कुराउँदै भन्थे— “नआत्तिनुस्, तपाईंलाई केही हुँदैन। ठीक हुनुहुन्छ।”

पदमबहादुरको यही एउटा शब्द, ओठको मुस्कान र आत्मीय व्यवहारले कतिपय बिरामीको आधी रोग त तत्कालै निको भएजस्तै हुन्थ्यो। कहिलेकाहीँ ओखतीभन्दा पनि हौसला र विश्वास महत्वपूर्ण हुन्छ, जुन उनले गाउँलेलाई प्रशस्त दिए।

सेवा गरेर पनि नदेखिएको सुरक्षित भविष्य

मूल घर छेडागाड नगरपालिका-झाप्रा भए पनि पदमबहादुरले आफ्नो जीवनको उर्वर समय बारेकोटमै बसेर मानिसको सेवामा बिताए। गाउँमै बसेर काम गर्ने र जनताको दुःख-सुखमा साथ दिने उनको ठूलो इच्छा थियो। तर गाउँमै रहेर निरन्तर सेवा गर्दा पनि आफ्नो र परिवारको भविष्य सुरक्षित देख्न नसकेपछि अन्ततः उनी विदेशको बाटो रोज्न बाध्य भए।

सेवा भावले मात्रै पेट पालिँदैन र भविष्य सुनिश्चित हुँदैन भन्ने यथार्थले उनलाई आफ्नो प्यारो गाउँ छोड्न विवश बनायो।

रित्तिएको मेडिकल, अनाथ बनेको विश्वास र अनुत्तरित प्रश्न

आज पनि घाटमा उनको मेडिकलको ढोका खुल्ला होला। औषधि पनि टन्नै होला। बिरामीहरू पनि उपचारको खोजीमा आउँछन्। तर कुनै बिरामी पुरानै बानीले मेडिकलभित्र छिर्दै “डाक्टर साब हुनुहुन्छ?” भनेर सोध्दा, अब पहिलेझैँ मुस्कुराउँदै जवाफ दिने पदमबहादुर त्यहाँ हुँदैनन्।

पदमबहादुर विदेशिँदा एउटा स्वास्थ्यकर्मी मात्र विदेशिएका छैनन्। विदेशिएको छ— बारेकोटीको ठूलो भरोसा। टाढिएको छ— दुःखमा साथ दिने आत्मीय अनुहार। र, रित्तिएको छ— गाउँको स्वास्थ्य सेवासँग जोडिएको एउटा विश्वासको ठाउँ।

बारेकोटीहरूको आँखामा देखिएको भावुकता केवल एउटा स्वास्थ्यकर्मी गएको पीडा होइन, बरु आफ्नै परिवारको सदस्य टाढिएको अनुभव हो।

अन्तमा एउटा गम्भीर प्रश्न

पदमबहादुर थापाको यो विदेश यात्राले एउटा गम्भीर राष्ट्रिय प्रश्न उठाएको छ— आखिर कहिलेसम्म हामीले आफ्नो गाउँ र देशमा बसेर सेवा गर्न चाहने दक्ष र समर्पित जनशक्तिलाई विदेश पलायन हुनबाट रोक्न नसक्ने? उनीहरूलाई गाउँमै अड्याउन र सुरक्षित भविष्यको अनुभूति गराउन हामीले किन सकेनौँ? यसको उत्तर खोज्नु आज सिङ्गो राष्ट्र र राज्य प्रणालीका लागि अनिवार्य बनेको छ।