काठ्माण्डौ, तिब्बत क्षेत्रबाट आएको अचानकको पहिरो वा हिमपहिरोका कारण भोटेकोसी नदीमा आएको लेदोसहितको भीषण बाढीले नेपालका सीमावर्ती जिल्लाहरूमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। बुधबार बिहान करिब ९ बजेतिर अचानक रसुवागढी क्षेत्र हुँदै प्रवेश गरेको बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका विभिन्न क्षेत्रमा वितण्डा मच्चाएको छ।
भीषण बाढी र मानवीय क्षति
बाढीका कारण हालसम्म कम्तीमा ९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने सयौँ मानिसहरू सम्पर्कविहीन भएका छन्। रसुवाको टिमुरेस्थित भन्सार कार्यालय क्षेत्र, स्याफ्रुबेँसी तथा प्रहरी चौकीहरू बाढीले बगाएको छ। बाढीमा परेर सुरक्षाकर्मीसहित कैयौँ स्थानीयवासी र मानसरोवर यात्रामा निस्किएका पर्यटकहरू सम्पर्कविहीन भएको जनाइएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार ३०० भन्दा बढी स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकहरूसँग सम्पर्क हुन सकेको छैन।
भौतिक पूर्वाधार र जलविद्युत्मा ठूलो धक्का
बाढीले उत्तर-दक्षिण व्यापारिक मार्गका रूपमा रहेको पासाङल्हामु राजमार्गका विभिन्न खण्डका साथै धेरै पक्की र झोलुङ्गे पुलहरू बगाएको छ। बाढीले नदी तटीय क्षेत्रमा रहेका आधा दर्जनभन्दा बढी जलविद्युत् आयोजनामा प्रत्यक्ष क्षति पुर्याउँदा करिब ४३० मेगावाट बिजुलीको उत्पादन र प्रसारण अवरुद्ध भएको छ, जुन नेपालको कूल जलविद्युत् क्षमताको ठूलो हिस्सा हो।
कारण के हो?
नेपालको तल्लो क्षेत्रमा भारी वर्षा नभएकाले यो बाढी तिब्बत क्षेत्रमै भएको अस्वाभाविक प्राकृतिक गतिविधिबाट उत्पन्न भएको पुष्टि भएको छ। तिब्बती क्षेत्रमा ठूलो हिमपहिरो (Avalanche) वा पहिरोले नदी थुनेर फुटेको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान विज्ञ तथा मौसमविदहरूले गरेका छन्।
उद्धार र राहत कार्य
बाढी लगत्तै नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीको टोली उद्धारमा खटिएका छन्। प्रभावित दुर्गम क्षेत्रमा मानिसहरूको उद्धारका लागि नेपाली सेनाका हेलिकप्टरहरू परिचालन गरिएको छ। प्रधानमन्त्री तथा गृह मन्त्रालयले आपत्कालीन बैठक बोलाई उद्धार, राहत तथा घाइतेहरूको उपचारलाई तीव्रता दिन निर्देशन दिएका छन्।
बाढीको बहाव त्रिशूली नदी हुँदै धादिङ र चितवनतर्फ बढी रहेकाले जल तथा मौसम विज्ञान विभागले तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरेको छ।











